Freedom and Solidarity miało zaszczyt uczestniczyć w Konferencji East Coast 2026, która odbyła się w Atlantic City w dniach 3-5 czerwca 2026 roku. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli polonijnych organizacji oraz wybitnych działaczy z Polski, w tym przedstawicieli Instytutu Pamięci Narodowej (IPN). W nowym elemencie drugiego dnia konferencji, poświęconym celom i zadaniom organizacji polonijnych, wystąpili: prof. Wiesław Binienda – prezes Coalition of Polish Americans (który mówił także o swoim udziale w wyjaśnianiu przyczyn katastrofy smoleńskiej w 2010 r.), Jolanta Hałaczkiewicz, Andrzej Burghardt – prezesi Kongresu Polonii Amerykańskiej w odpowiednich wydziałach Michigan i New Jersey, Zbigniew Wieczorek – prezes organizacji Freedom and Solidarity, a na koniec Tadeusz Antoniak – reprezentujący Kluby „Gazety Polskiej” oraz Komitet Katyńsko-Smoleński. Poniżej przedstawiamy tekst wystąpienia przedstawiciela Freedom and Solidarity oraz krótką relację fotograficzną.
Tekst wystąpienia prezesa Freedom and Solidarity:
Szanowni Państwo,
Drodzy Goście,
Przedstawiciele organizacji polonijnych i Instytutu Pamięci Narodowej
Przyjaciele Freedom and Solidarity,
Mam zaszczyt wystąpić dziś przed Państwem w imieniu organizacji Freedom and Solidarity — Wolność i Solidarność.
Spotykamy się na konferencji historycznej, ale historia, o której mówimy, nie jest dla nas jedynie zapisem dat, dokumentów i archiwalnych świadectw. Jest historią konkretnych ludzi — ich odwagi, cierpienia, poświęcenia, rozłąki z Ojczyzną, a także niezłomnej wiary w wolną Polskę.
Geneza naszej organizacji sięga czasów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, kiedy w latach 80. XX wieku narodził się wielki ruch społeczny „Solidarność”. Był on odpowiedzią na represyjną politykę komunistycznego reżimu, na brak wolności słowa, łamanie praw pracowniczych, prześladowania środowisk niezależnych oraz systemowe niszczenie wszelkich przejawów obywatelskiej odwagi.
Dla wielu działaczy opozycji zaangażowanie w „Solidarność” oznaczało bardzo wysoką cenę. Były to aresztowania, internowania, wyroki więzienia, utrata pracy, rewizje w domach rodzinnych, stała inwigilacja, zakazy wyjazdów, szykany wobec najbliższych, a często także przymusowa emigracja. Po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku sytuacja w Polsce stała się dramatyczna. Wielu ludzi, którzy upomnieli się o godność, prawdę i wolność, zostało potraktowanych przez państwo jak wrogowie.
Wśród polskich emigrantów politycznych, którzy po latach represji znaleźli się poza granicami kraju, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, dojrzewała potrzeba dalszego działania. Nie chcieli oni, aby pamięć o ich walce została przemilczana. Nie chcieli, aby historia „Solidarności” została sprowadzona wyłącznie do wielkich nazwisk i oficjalnych wydarzeń. Wiedzieli, że prawdziwa siła tego ruchu tkwiła także w tysiącach ludzi lokalnych struktur, zakładów pracy, kopalń, hut, parafii, drukarni podziemnych i grup kolportażowych.
Z tej właśnie potrzeby narodziła się idea Freedom and Solidarity. Nasza organizacja powstała po to, aby zachować pamięć o dążeniu Polaków do wolności oraz o cenie, jaką wielu z nich musiało zapłacić za wierność swoim ideałom. Zrzeszamy byłych działaczy opozycji antykomunistycznej, osoby represjonowane, emigrantów politycznych, a także tych, którzy wspierają nasze cele i wartości.
Naszą misją jest podtrzymywanie pamięci historycznej, przekazywanie świadectwa kolejnym pokoleniom, wspieranie środowisk polonijnych oraz współpraca z organizacjami, którym bliskie są wartości wolności, solidarności, niepodległości i odpowiedzialności za prawdę historyczną.
W szeregach Freedom and Solidarity znajdują się osoby zasłużone dla walki o wolną Polskę, pochodzące z różnych regionów kraju. Pozwólcie Państwo, że przywołam ich nazwiska oraz najważniejsze fakty z ich biografii.
Marian Czarnecki: działacz z regionu Zielona Góra. 18 marca 1983 roku został aresztowany i skazany na 18 miesięcy więzienia. Po warunkowym zwolnieniu został zmuszony do opuszczenia kraju. Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności.
Marek Duszkiewicz: działacz z regionu Tarnobrzeg. 13 grudnia 1981 roku został internowany w Ośrodku Odosobnienia w Załężu. Objęto go również represyjnym zakazem wyjazdów zagranicznych. Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności.
Kazimierz Kochanowicz: działacz regionu rzeszowskiego. 14 grudnia 1981 roku został internowany w Ośrodku Odosobnienia w Załężu. Od listopada 1982 roku przebywa na emigracji w Stanach Zjednoczonych. Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności.
Janusz Kudełko: działacz z regionu Podbeskidzie, związany z Bielskiem-Białą. Wielokrotnie przesłuchiwany, aresztowany i osadzony w areszcie śledczym w Bielsku-Białej, a następnie skazany na dwa lata pozbawienia wolności w zawieszeniu na trzy lata. Od listopada 1985 roku przebywał na emigracji w USA bez prawa powrotu do Polski. Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Medalem Stulecia Odzyskania Niepodległości.
Ryszard Kustra: działacz z regionu Pomorza Zachodniego, związany ze Szczecinem. Należał do tajnej grupy opozycyjnej skupionej wokół Janiny Trojanowskiej i Marii Zarzyckiej. 22 sierpnia 1982 roku został internowany w Ośrodku Odosobnienia w Wierzchowie. Od listopada 1983 roku przebywa na emigracji w Stanach Zjednoczonych. Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Grzegorz Michalski: działacz regionu wielkopolskiego. 13 grudnia 1981 roku został internowany i osadzony w Ośrodku Odosobnienia w Gębarzewie. W 1983 roku wyemigrował wraz z rodziną do Stanów Zjednoczonych. Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności.
Artur Opolski: działacz regionu śląsko-dąbrowskiego, pracownik, uczestnik strajków w kopalni „Ziemowit”. Za organizację i udział w strajku został aresztowany 27 grudnia 1981 roku. Skazano go na karę pozbawienia praw publicznych oraz grzywnę. Zwolniony został na mocy amnestii 16 lutego 1983 roku. Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności.
Zbigniew Pałamar: działacz regionu śląsko-dąbrowskiego, związany z Huta Katowice. 23 grudnia 1981 roku został zatrzymany podczas pacyfikacji, pobity na tak zwanej „ścieżce zdrowia”. Skazany na pięć lat więzienia, cztery lata pozbawienia praw publicznych oraz wysoką grzywnę. Karę odbywał w Zakładzie Karnym w Raciborzu, Strzelcach Opolskich, Kłodzku i Strzelinie. 25 sierpnia 1983 roku został zwolniony na mocy amnestii. W czerwcu 1984 roku wyemigrował do Niemiec, a następnie do Stanów Zjednoczonych.Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności.
Henryk Rzepecki: działacz regionu opolskiego. Po stanie wojennym - aresztowany i więziony. Na emigracji w USA od października 1983 roku. Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności
Krzysztof Sinkiewicz: działacz regionu śląsko-dąbrowskiego, związany z kopalnia "Ziemowit". 30 grudnia 1981 roku został aresztowany i skazany na cztery i pół roku więzienia oraz trzy lata pozbawienia praw publicznych. Wyrok odbywał w różnych zakładach karnych, między innymi w Raciborzu, Strzelcach Opolskich, Kłodzku i Strzelinie. 15 sierpnia 1983 roku został zwolniony na mocy amnestii. Wielokrotnie nakłaniany do opuszczenia Polski, 25 sierpnia 1984 roku wyemigrował do Stanów Zjednoczonych.Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności.
Adam Stępień: działacz regionu lubelskiego. Do 1983 roku był zaangażowany w działalność opozycyjną i kolportażową. Wystąpił o azyl polityczny i wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. Był rozpracowywany przez Służbę Bezpieczeństwa do 1986 roku.Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności.
Kazimierz Szmigiel: działacz regionu Podbeskidzie, związany z Bielskiem-Białą. 29 grudnia 1981 roku został aresztowany i skazany na pięć lat pozbawienia wolności. Był osadzony w zakładach karnych w Raciborzu, Strzelcach Opolskich i Kłodzku. 8 kwietnia 1983 roku został zwolniony warunkowo. Od 1983 roku przebywa na emigracji w Stanach Zjednoczonych. Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Adam Urbańczyk: działacz regionu śląsko-dąbrowskiego, związany z Bieruniem. 13 grudnia 1981 roku został dyscyplinarnie zwolniony z pracy, zatrzymany i osadzony w areszcie śledczym w Katowicach. Następnie został ponownie zatrzymany i osadzony w Ośrodku Odosobnienia w Zabrzu. W kwietniu 1983 roku wyemigrował do Niemiec, a w maju tego samego roku do Stanów Zjednoczonych. Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Zbigniew Wieczorek: działacz regionu częstochowskiego, związany z Hutą Bolesława Bieruta w Częstochowie. W 1983 roku kolportował biuletyn „CDN” oraz „Tygodnik Mazowsze”, współdziałając z Jerzym Jeziorowskim. Jako przedstawiciel Huty Bieruta. W latach 1985–1987 kontynuował kolportaż wydawnictw podziemnych i ulotek. Z powodów politycznych w 1987 roku wyemigrował do Grecji, a następnie do Stanów Zjednoczonych. Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Szanowni Państwo,
Wymienione osoby nie wahały się w godzinie próby oddać Polsce tego, co najcenniejsze: młodych lat, bezpieczeństwa rodzinnego, spokoju, pracy, dorobku materialnego, karier zawodowych, a często także możliwości życia we własnym kraju. Ich losy są świadectwem odwagi, ale również dramatycznym przypomnieniem, że wolność nigdy nie jest dana raz na zawsze.
Dziś wielu bohaterów tamtych wydarzeń nadal pozostaje aktywnych społecznie. Działają przy parafiach, w organizacjach polonijnych, wspierają szkoły polskie, uczestniczą w uroczystościach patriotycznych i dbają o dobre imię tych, którzy zostali zmuszeni do opuszczenia Ojczyzny. Na emigracji nie przestali być ambasadorami Polski. Przeciwnie — przez swoje życie, pracę i działalność społeczną budowali pozytywny wizerunek Polski oraz Polaków za granicą.
Działacze stowarzyszenia brali czynny udział w budowie Pomnika Bohaterów Walki o Niepodległość po 1944 - 45 Roku i Solidarności, popularnie określanym jako Pomnik Solidarności, odsłonięty w Amerykańskiej Częstochowie 22go września 2024 roku. Wspierając budowę organizacyjnie, finansowo, czy biorąc udział w rzeczywistym wznoszeniu tego pomnika.
Musimy jednak pamiętać, że bohaterami tamtych dni byli nie tylko sami działacze opozycji. Bohaterami były również ich rodziny: matki, żony, córki, narzeczone, siostry i bliscy, którzy dzielili z nimi ciężar represji, strachu, rewizji, przesłuchań, rozłąki i emigracji. To często ciche współbohaterki i współbohaterowie historii — osoby, których nazwiska rzadziej pojawiają się w dokumentach, ale bez których wytrwałości, odwagi i miłości ta historia wyglądałaby inaczej.
Dlatego dziś składamy im wszystkim wyrazy najwyższego szacunku. Cześć i chwała za patriotyczną postawę, za cierpliwość, za odwagę i za wierność Polsce — także wtedy, gdy Polska Ludowa próbowała odebrać im głos, godność i prawo do normalnego życia.
Na zakończenie pozwólcie Państwo, że podsumuję przedstawione biografie krótką statystyką, która pokazuje skalę poświęcenia i dorobku członków Freedom and Solidarity.
14 biografii: tylu działaczy i świadków historii zostało dziś przywołanych z imienia i nazwiska.
Co najmniej 10 regionów i środowisk działania: wśród nich Zielona Góra, Tarnobrzeg, Wielkopolska, Rzeszów, Podbeskidzie, Pomorze Zachodnie, Śląsk i Zagłębie, Lublin, Częstochowa oraz środowisko kopalni „Ziemowit”.
Co najmniej 12 osób represjonowanych bezpośrednio: poprzez internowanie, aresztowanie, osadzenie w więzieniu lub areszcie śledczym.
Co najmniej 6 osób skazanych wyrokami sądowymi: w tym na kary więzienia, pozbawienie praw publicznych, grzywny lub wyroki w zawieszeniu.
Co najmniej 12 osób zmuszonych do emigracji politycznej lub opuszczenia kraju: najczęściej do Stanów Zjednoczonych, niekiedy przez Niemcy lub Grecję.
Co najmniej 14 odznaczonych Krzyżem Wolności i Solidarności: jako wyraz uznania dla ich działalności na rzecz wolnej i niepodległej Polski.
5ciu odznaczonych Orderem Odrodzenia Polski: w tym 2 Krzyże Oficerskie oraz 3 Krzyże Kawalerskie.
1 Medal Stulecia Odzyskania Niepodległości: przyznany jako szczególne wyróżnienie za zasługi dla Ojczyzny.
Szanowni Państwo,
Te liczby są ważne, ale za każdą z nich stoi człowiek. Za każdą stoi rodzina, dom, zakład pracy, cela więzienna, internowanie, rozłąka i emigracyjny los. Naszym obowiązkiem jest zachować tę pamięć, przekazywać ją młodszym pokoleniom i przypominać, że wolność wymaga odwagi, solidarności i odpowiedzialności.
W imieniu Freedom and Solidarity dziękuję wszystkim Państwu za obecność, za pamięć i za wspólne świadectwo prawdy historycznej. Mam nadzieję, że udało mi się Państwu nieco przybliżyć naszą organizację, jej członków i cele, które nam przyświecają.
Dziękuję bardzo.
